“Dili sa Pulong Lamang, Kung dili sa Buhat usab”

Posted: March 29, 2013 in opinions
Tags: , , , , ,

cross-of-christ-0101

(A cebuano article that I made last 2008 and reposted here in my journal.)

 

Nalantaw naku ang mga ginama nga mga pamintal ni Joey Velasco sa SM. Mabulukon kini ug nihulagway sa kamatouran sa atong panahon. Masaksihan nimo kon unsa kapait ang kinabuhi ug nipahugno kini sa akong kasingkasing. Naglantaw ko nga wala kahibalo sa akong gibati. Naglibug, nalisang, o nakonsensya sa mga hulagway nga anaa nagpalibot sa mga bungbong sa Gallery diha sa SM. Gidugok kini ug mga tawo tungod sa iyahang kaanindot.

Kita karon nahisalaag sa dalang mangitngit. Sama kanako daw naginusara sa pagtaak sa dalang mabugnaw. Sa akong kinabuhi na nahisalaag akong nabatyag nga walay kalipay nga niabot ug adunay kulang niini. Daw anaa ako sa lugar na awa-aw nga nag-inusara. Sa akong pag-inusara ug paghisalaag adunay libuan ka mga pangutana nga misantuk sa akong hunahuna. Aduna ba gayuy kamatouran? Asa ba ang kaluwasan? Kinsa ba si Kristo? Siya ba gayud ang manunubos? Ug si kinsa si Kristo sa akong kinabuhi?

Nakabasa ako ug usa ka panumbok diha sa internet nga nagsaysay sa kamatouran sa kinabuhi ni Kristo ug mahitungod sa kaluwasan. Matud pa sa ebanghelyo ni Hudas, ang magbubudhi, nagkanayun kini nga gisugo siya ni Kristo sa pagbudhi niini aron maiya ang gingharian sa langit ug aron usab matuman ang nahisulat sa balaang kasulatan. Sa wala pa nagsugod ang katapusang panihapon si Kristo nakighinabi ni Hudas ug nihangyo nga budhian siya. Nahibalo ba mo nga si Hudas ug si Kristo mao ang suod nga higala dili si Pedro? Sa dihang nagsugod na ang katapusang panihapon ug nanglingkod na ang mga tinun-an nisulti si Hesus nga ang mobudhi kaniya motuslo sa kopa sa kasakit ug dayun ni tuslo si Hudas sa saro. Sa nag padayun ang panihapon nangutana si Hudas kon siya ba ang mobudhi kang Hesus, nitubag si Hesus nga “giingon mo”. Ug sa katapusan nga oras sa panihapon wala na si Hudas. Dili ba kadudahan ang mga sitwasyun anha sa katapusang panihapon nga nahipatik sa mga ebanghelyo ni San Marcos, Juan, Mateo, ug Lucas?

Sa laing bahin aduna say nagsaysay sa kalabutan nila ni Kristo ug ni Maria Magdalena napatik kini sa ebanghelyo ni Maria Magdalena. Atong sayran nga aduna silay anak nga gipanganlan ug Sarah. Nasayud ba kamo nga ang unang gipakita ni Kristo gikan sa iyahang kamatayun kay si Maria Magdalena? Matud pa sa “Da Vinci Code” nga gisulat ni Dan Brown nga nilayas si Maria Magdalena uban sa mga tinun-an ni Kristo. Gitagoan kini nila ug gipakatawo ni Maria Magdalena ang babaye nga anak ni Hesus. Kining mga kasayoran nikaylap sa tibouk kalibutan ug nasayran kini sa tanan. Ang mga panglantaw sa mga tawo nga wala nakabasa niini nag ingon nga usa kini ka pagpasipala sa Ginoo. Natandog ang haligi sa simbahang Catolico niadtong tungura.

Akong gibasa ang mabulokung pagsaysay sa kinabuhi sa amahan sa protestante nga si Martin Luther. Nakapangutana gayud ako kon unsa paman ang rason ni Luther nganong gimugna niya ang usa ka laing sekta sa relihiyon? Didto gibutyag nila ang mangtas nga pamaagi sa kanhhi nga Santo Papa Leo X. Ginama ni Luther ang iyang sulat supak sa mga dili tawhanong pamaagi sa kanhi Papa Leo X ang “95 Theses”. Didto gibutyag ni Luther ang usa sa mga pamaagi sa kanhi Santo Papa. Niadtong tungura iya usab nga gisupak ang pagbaligya sa indulhensya ug ang pag ampo sa mga kalag nga adunay presyo. Sa ilang panahon ilang gipugos ang mga tawo sa pagbayad niini. Ilang giingnan nga dili maluwas ang inyong kalag ug ang kalag sa inyong mga kaliwat kon dili kamo mag ampo alang kanila ug mo bayad niining kantidad. Apan ang tuyo ug tumong sa maong salapi mao ang pagtukod lang sa Basilica ni San Pedro. Sa pagtukod niini libuan ka kinabuhi ang gi kalas kay nidtong tungura nibuto ang gubat sa mga magbabaol. Si Luther nga usa ka Agustino nga nagpadayag sa iyang gibati batok sa mga hiwi nga pamaagi sa iyang mga kaubanan ilang gisilutan siya sa mapintas nga silot. Ilang gibato ug mga maidlot nga pulong hangtod na pwersa si Luther sa pagtukod sa laing relihiyon.

Pait daw apdo ang mga panghitabo kaniadto apan wala na kitay mahino niana. Nahipatik na kini sa atong kasaysayan ug ang importante karon ang pag-usab sa mga hiwi nga nahitabo niadtong tungora. Subo man kini lantawon apan aduna pa kitay paglaum sa atong panahon. Nasayud usab kita nga dili lang ni mao ang mga kalapasan nga gibuhat sa atong simbahan ug sa mga tawo nga nahalambigit niini.

Ato usab nga sutaon ang mga tawo nga anaa sa atong simbahanan. Adunay duha ka klase nga simbahan niining katilingban. Una imong mapanid-an ang tawo nga anaa pirme sa simbahanan. Kanunay nga nagkupot ug rosaryohan, nag-luhod atubangan sa altar, nag sige ug pangumpisal ug naghupot ug libuan ka kapunungan. Malantaw nimo sila nga halawum ang ilang mga pag-ampo daw adunay problema nga nadat-ugan na sila sa kalibutan. Apan sila ang mga tawo nga naglaglag sa mga kaparian diha sa atong mga isig kaparokya. Sila ang mga tawo nga dili makadawat sa isig kaingon nga mga sayup. Sila ang adunay maabtik nga mga mata sa pagtan-aw kon unsa imong mga kalapasan. Sila ang mga tawo nga adunay alilang mahitungod sa pagtuo ug kaluwasan ug gamiton ang simbahanan sa natad sa politika.

Ang ika-duhang klase sa mga tawo sa simbahanan mao ang mga tawo nga kanunay wala sa simbahanan. Sila ang mga tawo ni kapyot sa kalisud ug nahasum-ok sa lugar nga maidlot. Sila ang mga tawo nga gibugalbugalan, gibato ug mga mapintas na mga pulong sa katawhan. Kay lagi sila nanapaw, sila piniriso, sila nahubog sa ginadiling drogas ug nakighilawas sa mga tawo ug pagbaligya sa ilang unod sa natad sa kasakit. Managsama ra kitang tanan, apan lahi-lahi ta ug gipadulngan. Dili nato matibuok ang simbahanan kon wala ni ang duha ka nawong sa simbahan. Kay sama sa akong nabasahan sa usa ka panumbok nga “walay doktor nga nagpakatawo niining kalibutana alang sa mga himsug ug maayog lawas apan alang sa mga masakiton sila gibuhi, sama ni Kristo nga nagpakatawo ug nagpakamatay dili alang sa mga matarung kundili sa mga makasasala”.

Samtang ako nag-serbisyo sa altar isip usa ka akolito, naka hunahuna ako nga mohunong na sa pagkompisal. Kay lagi ang akong panglantaw naku sa pagkompisal mao nga dili ka mapasaylo pinaagi niini kundili sa paglihok niini. Mao kini ang akong gisulti sa akong mga ka opisina nga si Christy ug Norwin, matud pa nila nga nganong nag Catolico pa man ka kundili man diay ka motuman sa pagkompisal? Pulong pa naku nga depende na sa imong prinsipyo. Apan wala ko nila hunungi ug pangutana kon prinsipyo ba kaha na o garbo? Niining pangutanaha mao kini ang mga pulong na nipahinuktok kanako. Daw nawala ako sa lugar nga lilong. Kining mga pulong ang nitusok sa akong kasingkasing. Ngano man? Mao kini ang mga pangutana sa akong kaugalingon.

Ug sa kalit lang naku nahinumduman ang mga tawo nga nagdala ug kadasig sa akong kinabuhi. Usa ka babaye nga nagtou nga sa pagdawat sa isig kaingon mao ang tiunay nga gugma. Siya ang babaye nga taga Calcutta nga nihangop sa mga tawo nga masakiton, kabos ug mga gisalikway na sa katilingban. Siya ang babaye na nagpamata sa mga tawo nga nahikatulog sa mga damgo nga walay katumanan. Matud pa niya nga wala nay laing makabuntog ug mas labaw pa sa syensya niining kalibutana kundili ang gugma nga tiunay lang. Dili usab mapapas sa akong alimpatakan ang tawo nga taga Asisi nga si San Francisco nga nagkanayun nga “Bisan ako ang sabton kundili ako ang mosabot, bisan ako ang higugmaon kundili ako ang mohigugma”.

Kon adunay kamatuoran ang mga nahisulat sa mga ebanghelyo nila ni Hudas, ang magbubudhi ug ni Maria Magdalena angayan pa ba kita nga nga motou kaniya? Kon adunay kamatouran nga anaa silay anak ni Kristo angay ba nga himoun pa nato siya nga usa ka Diyos? Angayan pa ba kita nga magsangyaw sa mga pagtulon-an ni Kristo kon tinuod nga adunay konspirasiya nga nahitabo mahitungod sa iyahang kamatayon sa krus? Asa man si Kristo sa iyang edad desiotso hangtud traynta? Usa lang ba kaha na ka tumo-tumo ang atong kaluwasan?

Niining mga pangutanaha adunay mga tubag nga nakapahimugso naku sa tumang kalibog. Akong nahinumduman sa tempo nga si Maria Magdalena gibiaybiay ug silutanan sa tukma nga kamatayun pinaagi sa paglabay ug bato niini ni dupa si Kristo kaniya. Niingon si Kristo nga kon kinsa kadtong walay buling sa sala maoy unang makalabay sa bato niining bayhana. Kon ikaw giingon ato sa mga tawo ug adunay tawo nga ni dupa alang kanimo unsay imong bation? Nabulit ako sa sala, wala akoy tumang gahom sa paghusga ug pagsalikway kaniya o pagsilot lang sa tawo nga makasasala nga susama kanako.

Kay ang pagka Catolico alang kanako mao ang pagdawat sa isig kaingon sa bug-os nga kasingkasing sama sa pagdawat sa imong kaugalingon diha sa imong kahuyang. Ang pagkompisal usab ang usa sa mga kaligdong sa kamapaubsanon nga niluhod ka kay ikaw adunay sala ug imo kining gibasulan. Sama sa nakighinabi ka sa imong higala nga aduna kay dakung problema nga gipas-an. Si Kristo alang kanako usa ka matinud-anong higala kay giisip usab niya ako nga usa ka higala. Matud pa niya sa iyang mga pulong nga gikutlo sa balaang kasulatan nga “ ayaw ako ninyo isipa nga inyong agalon kundili isipa ako nga usa ka higala, kay ang agalon wala kahibalo kon unsa ang iyang mga ulipon dili sama sa higala nga nasayud kon kinsa sila”.

Sa padayun naku ug lantaw sa mga ginama ni Velasco, namugna kining sulata. Kini ang pinaka unang sulat naku mahitungod sa imong pagtou isip usa ka Catolico. Didto usab nalantaw naku ang usa ka gama niya nga adunay usa ka piniriso uban ni Kristo, giulohan kini ug “Hilumin” didto iyang gisaysay ang kaagi sa iyang amigo nga nabilango nga walay sala. Apan wala kawad-i ug paglaum ang iyang amigo, iyang gimatuto ang iyang mga kauban sa prisohan sa iyang nakat-unan sa tunghaan. Usa sad niini ang giulohan ug “Hele” nga nagsaysay mahitungod sa mga tawo nga adunay kakulian sa ilang pagkatawo o down syndrome nga nag gakus kang Kristo. Didto iyang gibutyag ang mahitungod sa pagkalawat sa lawas ni Kristo. May pa gayud sila nikalawat, ako ultimo pagkompisal wala pa nabuhat bisan wala akoy kakulian. Nasubo ako nga nagalantaw kanila, nakonsensya ako sa mga ginama ni Velasco ug namugna dayun kini nga usa ka sulat. Naka pangutana ako kon kinsa man ako nga dili ko makabuhat sa gugma nga tiunay? Bisan lang sa yano nga butang dili pa naku mabuhat.

Ug pipila lang niining adlawa, ni kompisal ako ug niluhod sa ludhanan sa kompisalan. Nagadawat sa akong mga sala ug paminaw naku nga nigaan ang akong dughan. Daw wala nay tunok nga nagbabag sa akong dughan. Nasayud ako nga aduna pay butang nga anaa kanako nga wala gayud madawat naku. Ang akoa lang nagpakatinoud lang ko sa akong kinabuhi nga mao kini ako usa ka makasasala. Nasayud usab ako nga dili lang kini mao ang katapusang anib sa akong pagka Catolico, aduna pay mga pagsuway ug pagtulon-an ang ihatag sa Ginoo alang kanako apan makaya ra gumikan sa iyang giya.

Dili naku kalimtan ang tanan niyang gibuhat naku, ang pagdawat niya kanako nga tiunay ug wala pagtan-aw sa akong mga sala. Iyaha akong gibistihan samtang ako hubo. Iya akong gipakaon samtang nalunos ako sa kagutom. Iya akong gigakus samtang ako gisalikway sa tanan. Iya akong giduphan samtang gitamaytamay ug gibiaybiay ko sa katawhan. Nakighigala siya kanako nga walay kinutuban. Iya akong gitudloan unsaon pagmalig-on diha sa akong kahuyang.

Gikinahanglan nga dawaton natu ang mga panghitabo sa kagahapon man o sa wala pa mahitabo. Kay nasayud man kita nga walay relihiyon nga moluwas kanato apan maluwas ta sa atong pagtou. Nakahibalo ta nga ang atong relihiyon mao usab ang tinubdan sa mga kakulian, apan sa tiunay na kakulian nagpabilin gihapon ako nga anaa sa Catolico. Dili lamang nga namat-an nani naku nga relihiyon kundili nadawat naku ang among kahuyang. Bisan sa among kahuyang naninguha ta nga atong madawat ang atong kahuyang labaw sa tanan kay sa atong kahuyang anaa ang kaligdong sa kusog nga pagtuo. Ang ako lang karon bisan diin ka man gikan, unsa ang imong hibangkaagan, kaliwatan o banay sa akong kasingkasing gidawat ka. Ang Catolico alang kanako dili sa pulong lamang kundili sa pagbuhat usab sama sa gugma nga gibuhat. Mao kini ang hingpit nga rason nganong anaa ako ngapabilin sa natad isip usa ka Catolico bisan pa man masamok ang kasaysayan gikinahanglan nga imo kining masayran ug madawat sa bug-os nga kasingkasing para mawala ang kagubot niini.

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s